GAYA HIDUPkesihatan

Kencing Manis Sejarah dan Pengawalan

Penyakit kencing manis diketahui semenjak tamadun purba lagi dan telah direkodkan oleh tamadun Mesir, India, Cina, dan Yunani (Greek). Tanda-tanda penyakit kencing manis, seperti dahaga yang melampau dan kerap kencing, telah digambarkan oleh orang Mesir di atas papirus pada 1550 SM. Pakar perubatan India juga telah membahagikan pengidap kencing manis kepada dua jenis berlainan semenjak abad ke lima lagi.

Nama lain kencing manis, diabetes yang bererti pancur air, dinamakan oleh pakar perubatan Yunani (Greek), Areteus dari Cappadocia semenjak 2,000 tahun dahulu. Perkataan mellitus kemudiannya ditambah oleh Willis bagi menunjukkan terdapat gula dalam air kencing. Diabetes Melitus atau secara amnya dikenali sebagai kencing manis, merupakan satu penyakit kronik (tidak boleh pulih sepenuhnya) dan hampir 8-9% masyarakat dewasa di Malaysia mengidap penyakit ini.

Salah satu daripada ujian bagi mengesan pengidap kencing manis yang terawal ialah mencurahkan air kencing pada tanah dan melihat sama ada semut menghurungi tempat tersebut. Bukti kaitan kelenjar pankreas dengan punca penyakit kencing manis dijumpai pada tahun 1897, apabila dua orang pakar sains, Minkowski dan Von Mering membuktikan hubungan kelenjar pankreas dengan kencing manis dengan membuang kelenjar pankreas pada anjing, menyebabkan anjing tersebut mengidap kencing manis.

Walaupun penyakit kencing manis telah lama diketahui, kawalan penyakit kencing manis yang berkesan hanya diketahui pada 1921 apabila Frederick G. Banting dan Best menjumpai fungsi insulin sebagai pengawal kandungan glukosa dalam darah.

Etimologi

Istilah kencing manis berasal daripada gabungan perkataan kencing dan manis disebabkan oleh keadaan air kencing yang kelihatan manis apabila dihurungi semut. Perkataan manis barangkali berasal daripada Rumpun Bahasa Melayu-Polinesia *ma-hemis daripada *hemis.[4]

Perkataan diabetes datang daripada perkataan diabetes (/ˌdaɪ.əˈbiːtiːz/ atau /ˌdaɪ.əˈbiːtᵻs/) bahasa Inggeris yang datang daripada bahasa Latin diabētēs, yang seterusnya datang daripada Yunani Purba διαβήτης (diabētēs) yang bermaksud “orang yang lewat melalui; Sifon” Pakar perubatan Yunani Purba Aretaeus Cappadocia (fl. 1 abad CE) menggunakan perkataan itu, dengan makna yang dimaksudkan “pelepasan air kencing secara berlebihan”, sebagai nama bagi penyakit ini. Akhirnya, perkataan berasal daripada διαβαίνειν Greek (diabainein), yang bermaksud “untuk melalui,” yang terdiri daripada δια- (dia-), yang bermaksud “melalui” dan βαίνειν (behnein), yang bermaksud “pergi”. Perkataan “diabetes” mula-mula direkodkan dalam bahasa Inggeris, dalam bentuk diabète, dalam teks perubatan yang ditulis sekitar 1425.

Perkataan melitus berasal daripada perkataan bahasa Inggeris mellitus (/mᵻˈlaɪtəs/ atau /ˈmɛlᵻtəs/) yang berasal daripada perkataan Latin klasik, mellite, yang bermaksud “kencing” (iaitu manis dengan madu madu manis). Perkataan Latin berasal daripada mell-, yang berasal daripada mel, yang bermaksud “madu”; kemanisan; perkara yang menyenangkan, dan -ītus akhiran, yang ertinya adalah sama dengan akhiran bahasa Inggeris “-ite”. Thomas Willis lah yang pada 1675 mengatakan “kencing” kepada perkataan “kencing manis” sebagai penetapan untuk penyakit ini, apabila beliau mendapati air kencing pesakit kencing manis mempunyai rasa manis (glycosuria). Rasa manis dalam air kencing ini telah disedari oleh Yunani, China, Mesir, India, dan Parsi.

Pengawalan Diabetes

Diabetes adalah penyakit kronik yang akan kekal seumur hidup. Setakat ini belum ada ubat yang dapat menyembuh penyakit diabetes tetapi penyakit ini boleh dikawal dengan cara berikut:

  • Penjagaan pemakanan dan berat badan
  • Kerap bersenam
  • Pengubatan
  • Pemakanan pesakit Diabetes seharusnya kurang lemak dan kalori serta seimbang.

Pesakit diabetes boleh menjalani kehidupan yang normal dengan syarat pesakit itu dikawal dengan betul. Lebih kurang 40% pesakit diabetes mampu mengawal keadaan penyakit mereka dengan menjaga pemakanan dan bersenam. Manakala selebihnya adalah dengan mengambil sama ada ubat (pil) dan/atau suntikan insulin di samping pemakanan yang sihat dan bersenam. Walau apa pun ubat yang diambil, perkara-perkara berikut perlu diketahui dan dipatuhi :

  • Bila hendak mengambil/makan ubat dan berapa banyak ubat yang perlu diambil?
  • Jenis rawatan yang diterima?
  • Dimana hendak mendapat ubat?

Masyarakat Dan Budaya

“Deklarasi St. Vincent” 1989 ialah hasil daripada usaha-usaha antarabangsa untuk menambah baik penjagaan yang diberikan kepada mereka yang mempunyai diabetes. Berbuat demikian adalah penting bukan sahaja dari segi kualiti hidup dan jangka hayat tetapi juga ekonomi — perbelanjaan disebabkan oleh kencing manis telah ditunjukkan untuk menjadi parit besar ke atas sumber-sumber kesihatan – dan produktiviti yang berkaitan untuk sistem penjagaan kesihatan dan kerajaan.

Beberapa negara ditubuhkan lebih dan program diabetes kebangsaan bagi membantu rawatan penyakit kurang berjaya.

Orang yang mempunyai diabetes yang mempunyai gejala neuropati seperti kebas atau kesemutan di kaki atau tangan adalah dua kali lebih berkemungkinan untuk menjadi penganggur kerana mereka yang tidak mempunyai gejala.

Pada 2010, kadar lawatan bilik kecemasan (ER) yang berkaitan dengan diabetis di Amerika Syarikat adalah lebih tinggi di kalangan orang-orang komuniti berpendapatan rendah (526 bagi setiap 10,000 penduduk) berbanding daripada masyarakat pendapatan tertinggi (236 bagi setiap 10,000 penduduk). Kira-kira 9.4% lawatan ER berkaitan dengan diabetes adalah untuk tidak diinsuranskan.

Penamaan

Istilah “diabetes jenis 1” telah menggantikan beberapa istilah terdahulu, termasuk kencing manis zaman kanak-kanak-awal, diabetes juvenil, dan kencing manis yang bergantung kepada insulin (IDDM). Begitu juga, “diabetes jenis 2” istilah telah menggantikan beberapa istilah bekas, termasuk diabetes dewasa-awal, diabetis berkaitan obesiti dan kencing manis yang bergantung kepada noninsulin (NIDDM). Melangkaui kedua-dua jenis, tidak ada tatanama standard dipersetujui.

Diabetes mellitus juga kadang-kadang dikenali sebagai “penyakit kencing manis gula” untuk membezakannya dengan diabetes insipidus.

Sumber Wikipedia

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Check Also
Close
Back to top button